İçindekiler3 bölüm
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) nedenleri, genetik ve çevresel faktörlerin birlikte etkisiyle ortaya çıkan karmaşık bir süreçtir. Günümüzde yapılan çalışmalar, DEHB’nin tek bir nedene bağlı olmadığını, biyolojik ve çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığını göstermektedir. Yapılan araştırmalar, DEHB’nin güçlü genetik geçişe sahip olduğunu göstermektedir. Ebeveynlerden birinde DEHB bulunması durumunda çocuklarda riskin yaklaşık %50 civarında olduğu bildirilmektedir.
Çevresel faktörler de DEHB gelişiminde önemli bir rol oynar. Özellikle; genç ya da ileri anne yaşı, gebelik döneminde sigara ve alkol kullanımı, ağır metal ve kimyasallara maruz kalma, doğum komplikasyonları, düşük doğum ağırlığı ve beslenme yetersizlikleri risk faktörleri arasında yer almaktadır.
Beyin Gelişimi ve DEHB
DEHB yalnızca davranışsal bir durum değildir; aynı zamanda beyin gelişimi ile yakından ilişkilidir. Yapılan çalışmalar, beyinde belirli bir bölgeden ziyade yaygın yapısal ve işlevsel farklılıklar olduğunu göstermektedir.
Bu farklılıklar, özellikle dopamin ve noradrenalin gibi nörotransmitterlerin düzeylerinde değişikliklere yol açar. Bu durum; dikkat, planlama, dürtü kontrolü ve problem çözme gibi yürütücü işlevler üzerinde etkili olur.
Bu nedenle DEHB;
- Dikkati sürdürmede zorlanma
- Davranış kontrolünde güçlük
- Planlama ve organizasyon sorunları
gibi belirtilerle ortaya çıkabilmektedir.
DEHB tanısı yalnızca belirtilere bakılarak değil, kapsamlı bir uzman değerlendirmesi ile konur. Tanı süreci hakkında detaylı bilgi almak için aşağıdaki içeriğimizi inceleyebilirsiniz:
DEHB tanısı nasıl konur? sorusunun detaylı yanıtı için ilgili yazımızı inceleyebilirsiniz.
Psikolojik Faktörler
Psikolojik faktörlerin DEHB’nin doğrudan nedeni olmaktan ziyade, hastalığın şiddetini ve eşlik eden diğer psikiyatrik durumları etkileyebileceği düşünülmektedir.
DEHB Nedir?
DEHB’nin genel özellikleri ve belirtileri hakkında daha kapsamlı bilgi almak için aşağıdaki içeriğimizi inceleyebilirsiniz:
DEHB nedir? sorusunun detaylı yanıtı için ilgili yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
DEHB neden olur, en sık sebepler nelerdir?
DEHB’nin ortaya çıkmasında genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı düşünülmektedir.
DEHB genetik midir, anne babadan geçer mi?
Araştırmalar DEHB’nin güçlü genetik geçişe sahip olduğunu göstermektedir. Ebeveynlerde DEHB olması çocukta risk oluşturabilir.
Gebelikte sigara veya stres DEHB’ye neden olur mu?
Gebelik döneminde sigara, alkol, kimyasallara maruz kalma ve bazı çevresel faktörler risk oluşturabilir.
DEHB beyinde hangi sorunlardan kaynaklanır?
Beyindeki dopamin ve noradrenalin gibi nörotransmitterlerin dengesindeki farklılıklar DEHB ile ilişkilidir.
Beslenme veya ekran kullanımı DEHB’ye neden olur mu?
Tek başına neden olduğu kesin değildir ancak bazı çevresel faktörler belirtilerin şiddetini etkileyebilir.
DEHB sonradan ortaya çıkar mı?
DEHB genellikle çocukluk döneminde başlar ancak bazı durumlarda belirtiler daha geç fark edilebilir.
İlgili İçerikler
Kaynaklar 5
- NICE (İngiltere). Attention deficit hyperactivity disorder: diagnosis and management (NG87) (2018)
- Wolraich ML ve ark., Pediatrics (AAP). Clinical Practice Guideline for the Diagnosis, Evaluation, and Treatment of ADHD in Children and Adolescents (2019)
- Faraone SV ve ark., Neuroscience & Biobehavioral Reviews. The World Federation of ADHD International Consensus Statement: 208 Evidence-based conclusions about the disorder (2021)
- Polanczyk G ve ark., American Journal of Psychiatry. The Worldwide Prevalence of ADHD: A Systematic Review and Metaregression Analysis (2007)
- Ercan ES ve ark., Nordic Journal of Psychiatry. The prevalence of childhood psychopathology in Turkey: a cross-sectional multicenter nationwide study (EPICPAT-T) (2019)
