Sosyal fobi, kişinin başkaları tarafından olumsuz değerlendirilebileceği durumlara karşı yoğun kaygı ve korku yaşamasıyla karakterizedir. Bu durumlar genellikle sosyal etkileşimler, gözlenme veya başkalarının önünde bir eylem gerçekleştirme gibi durumları içerir.
Örneğin:
- Yeni biriyle tanışmak
- Sohbet etmek
- Sınıfta söz almak
- Sunum yapmak
- Başkalarının önünde yemek yemek
Bu tür durumlarda kişi, başkaları tarafından eleştirileceği, küçük düşeceği ya da olumsuz değerlendirileceği düşüncesiyle yoğun kaygı yaşayabilir.
Kaygının temel yapısını daha iyi anlamak için Anksiyete (Kaygı) Nedir? sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sosyal Fobi Nedir?
Sosyal fobi, kişinin sosyal ortamlarda başkalarının değerlendirmesine açık olduğu durumlarda aşırı kaygı yaşamasıdır.
Bu kaygının temelinde genellikle şu düşünceler yer alır:
- “Hata yaparsam fark edilir”
- “Küçük düşerim”
- “Dalga geçilir”
- “Yetersiz görünürüm”
Kişi bu düşünceler nedeniyle sosyal ortamlardan kaçınma eğilimi gösterir.
Sosyal Fobi Belirtileri Nelerdir?
Sosyal fobide hem zihinsel hem de davranışsal belirtiler görülebilir:
- Sosyal ortamlarda yoğun kaygı
- Kaçınma davranışları
- Göz teması kurmaktan kaçınma
- Düşük sesle konuşma
- Katılım göstermeme
- Aşırı çekingenlik
Fiziksel belirtiler:
- Yüz kızarması
- Ses titremesi
- Terleme
- Kalp çarpıntısı
Kaygının belirtilerini daha detaylı incelemek için Anksiyete (Kaygı) Bozukluğu Belirtileri Nelerdir? sayfasına göz atabilirsiniz.
Güvenlik Sağlayıcı Davranışlar Nelerdir?
Sosyal fobiye sahip kişiler kaygıyı azaltmak için bazı davranışlar geliştirebilir:
- Çok kısık sesle konuşmak
- Dikkat çekmemeye çalışmak
- Grup içinde hareket etmek
- Katılım gerektiren durumlardan kaçınmak
Bu davranışlar kısa vadede rahatlatıcı görünse de uzun vadede kaygının devam etmesine neden olabilir.
Çocuklarda Sosyal Fobi Ne Zaman Görülür?
Sosyal fobi genellikle:
- Ergenlik döneminde belirginleşir
- Okul ortamında fark edilir
Bu çocuklar çoğu zaman:
- Sessiz
- Uyumlu
- Başarılı
olarak tanımlanabilir.
Ancak:
- Sınıfta söz almazlar
- Grup çalışmalarına katılmazlar
- Liderlikten kaçınırlar
Bu durum çoğu zaman fark edilmeyebilir.
Sosyal Fobi Ne Kadar Yaygındır?
Araştırmalara göre:
- Yaşam boyu görülme sıklığı %5 – %15 arasındadır
- Tedaviye başvuru oranı düşüktür
- Çoğu kişi yıllar sonra destek arar
Sosyal Fobi Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Sosyal fobi tedavi edilmediğinde:
- Okul başarısı etkilenebilir
- Sosyal ilişkiler sınırlanabilir
- Özgüven düşebilir
- Yaşam kalitesi azalabilir
Detaylı bilgi için Anksiyete (Kaygı) Bozuklukları Tedavi Edilmezse Ne Olur? sayfasını inceleyebilirsiniz.
Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda değerlendirme önemlidir:
- Kaygı 6 aydan uzun sürüyorsa
- Sosyal yaşamı etkiliyorsa
- Kaçınma davranışları artmışsa
Tedavi süreci hakkında bilgi almak için Anksiyete (Kaygı) Bozuklukları Nasıl Tedavi Edilir? sayfasına göz atabilirsiniz.
Değerlendirme ve Randevu
Sosyal fobi belirtilerinin erken fark edilmesi ve doğru değerlendirme yapılması, çocuğun sosyal ve akademik gelişimi açısından önemlidir.
İstanbul Üsküdar Acıbadem’de çocuk psikiyatrisi alanında hizmet veren Çocuk ve Ergen Psikiyatristi Uzm. Dr. Tuğba Eseroğlu Söylemez tarafından yapılan değerlendirme ile çocuğunuza özel bir yaklaşım planlanabilir.
Randevu oluşturmak ve detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Randevu ve iletişim bilgileri için tıklayın.