Özgül öğrenme güçlüğü belirtileri çocuğun yaş grubuna göre farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Bazı belirtiler okul öncesi dönemde fark edilirken, bazıları okul döneminde akademik becerilerin artmasıyla daha belirgin hale gelir.
Özgül öğrenme güçlüğünün ne olduğu hakkında genel bilgi almak için özgül öğrenme güçlüğü nedir sayfasını inceleyebilirsiniz.
Okul Öncesi Dönemde Görülebilecek Öğrenme Güçlüğü Belirtileri
Okul öncesi dönemde belirtiler çoğu zaman doğrudan akademik başarısızlık şeklinde ortaya çıkmaz. Daha çok dil gelişimi, motor beceriler ve algısal süreçlerde yaşanan zorlanmalar dikkat çeker.
Dil Alanında
- Dil gelişiminde gecikme
- Konuşurken harfleri yutma
- Kelime dağarcığının yaşına göre yetersiz olması
- Nesneleri isimlendirmede zorluk yaşama
- Temel sözcükleri karıştırma
- Sıralı saymayı ve tekerlemeleri öğrenmede güçlük
- Hikâye anlatırken zorlanma
Motor Becerilerde
- İnce motor becerilerde zorlanma (örneğin; çizim yaparken, düğme iliklerken zorlanma)
- Çatal kaşık kullanırken zorlanma
- Kalem tutmada becerisizlik
- Küçük nesnelerle bir şey yapmada zorlanma
- Sakarlık
- Koşma, zıplama, tırmanmada beceriksizlik
- Ritim tutmakta zorlanma
Algısal Alanda
- Bazı kavramları öğrenmekte zorlanma
- Sembolleri ayırt etmekte güçlük (örneğin rakamları karıştırma, renkleri karıştırma)
- Benzerlikleri, farklılıkları anlayamama
- Sözel yönergeleri anlamakta sorun yaşama (bazen dediklerinizi anlarken bazen anlamaması)
- Sınıflandırma sıralamada güçlük (örneğin; yaşadığı bir olayı sırayla anlatamama)
- Yönleri karıştırma (ters düz, yukarı aşağı, sağ sol gibi)
Diğer Belirtiler
- Duyduklarını ve gördüklerini hatırlamakta zorlanma
- Akran ilişkilerinde güçlük
- Etkinlikleri tamamlayamama
Özgül öğrenme güçlüğünün nedenleri hakkında bilgi almak için özgül öğrenme güçlüğü nedenleri nelerdir sayfasına göz atabilirsiniz.
Okul Çağı Döneminde Özgül Öğrenme Güçlüğü Belirtileri
Okul çağı döneminde belirtiler daha belirgin hale gelir. Bu dönemde çocukların akademik başarıları yaşıtlarıyla karşılaştırıldığında dikkat çekici farklılıklar görülebilir.
Akademik başarı düşüktür ya da iniş çıkışlı olabilir. Bazı derslerde başarılı olurken bazı derslerde belirgin zorlanma yaşanabilir.
Okuma Alanında
- Harf-ses ilişkisi kurmakta zorlanma (bazı harflerin sesini öğrenememe, harfin şekli ile sesini birleştirememe)
- Harfleri karıştırma (sıklıkla b-p, b-d, m-n gibi harfleri birbiriyle karıştırma)
- Kelimeleri hecelemede ve harflerine ayırmada zorlanma
- Sözcüğü ters çevirerek okuma (ne-en, çok-koç, için-çini gibi)
- Okurken harf veya sözcük ekleme, atlama, uydurma
- Okuduğu yeri kaybetme, okurken sık satır atlama
- Okuduğunu anlamakta ve anlatmakta zorlanma
- Okumayı öğrenmekte gecikme ve yavaş okuma
Yazma Alanında
- Kalem tutmada zorlanma
- Bazı harfleri, kelimeleri ve sayıları ters yazma veya karıştırma (köpek yerine köbek, ve yerine ev, 6 yerine 9 yazma gibi)
- Yazarken bazı harfleri, heceleri atlama veya ekleme
- Kelimeler arası boşluk bırakmama ya da bir kelimeyi iki-üç parçaya bölerek yazma
- Büyük küçük harf karıştırma
- Sık imla ve noktalama hataları yapma
- Defter düzenini oluşturmakta zorlanma
- Tahtadakileri defterine geçirirken zorlanma
- Yaşıtlarına oranla yavaş yazma
Aritmetik Alanında
- Sayı kavramını anlamakta güçlük çekme
- Aritmetik sembolleri zor öğrenme ve karıştırma
- Geometrik şekilleri çizmekte ve isimlendirmekte zorlanma
- İşleme soldan başlama, eldeleri unutma ya da doğrudan sonucu yazma (43+28=611 gibi)
- Çarpım tablosunu öğrenmekte zorlanma
- Problemleri anlamakta zorlanma
- Saati öğrenmekte zorlanma
Diğer Alanlarda
- Yeni bilgileri öğrenmekte güçlük
- Haftanın günlerini, ayları, mevsimleri, sayıları, alfabenin sırasını karıştırma
- Dinlediği öyküyü anlatması istendiğinde öykünün başını sonunu karıştırma
- Dans etmede, ip atlamada zorluk
- Sakarlık
- İnce motor becerilerde zorlanma
- Yön bulmakta zorlanma
- Sağ-sol karıştırma
- Jest ve mimikleri doğru yorumlayamama
- Şaka ve esprileri anlamama
- Arkadaş ilişkilerinde zorlanma
- Değişikliğe uyum sağlamakta zorlanma
- Kendini ifade etmekte zorlanma
- Sözel yönergeleri takip etmekte güçlük
Özgül öğrenme güçlüğü tanı süreci hakkında daha ayrıntılı bilgi için özgül öğrenme güçlüğü tanısı nasıl konulur sayfasını inceleyebilirsiniz.
Ergenlik Döneminde Özgül Öğrenme Güçlüğü Belirtileri
Ergenlik döneminde öğrenme güçlüğü çoğu zaman akademik alanda belirgin gerilik ve kaçınma davranışlarıyla dikkat çeker.
- Yaşıtlarından oldukça geride okuma, yazma veya matematik performansı gösterme
- Zorlandığı alanla ilgili konulardan kaçınma (örneğin okumakta zorlanıyorsa kitap okumama, matematikte zorlanıyorsa sözel branşları seçme, matematik derslerine girmeme gibi)
- Yönergeleri anlamakta güçlük
- Testlerde beklenen performansın altında başarı gösterme
- Kendini ifade etmekte zorlanma
- Özgüven problemleri
Bu dönemde yaşanan zorlanmalar yalnızca akademik alanı değil, çocuğun benlik algısını ve okul motivasyonunu da etkileyebilir. Özgül öğrenme güçlüğüne eşlik eden durumlar hakkında detaylı bilgi almak için özgül öğrenme güçlüğüne eşlik eden diğer psikiyatrik durumlar nelerdir sayfasına göz atabilirsiniz.
Ne Zaman Değerlendirme Yapılmalıdır?
Bu belirtilerden birkaçı birlikte görülüyorsa ve çocuğun akademik gelişimi ya da günlük işlevselliği etkileniyorsa değerlendirme yapılması önemlidir.
Erken dönemde yapılan değerlendirme, çocuğun güçlü ve zorlandığı alanların anlaşılmasına yardımcı olur. Böylece uygun destek planı oluşturulabilir.
Tedavi süreci hakkında detaylı bilgi almak için özgül öğrenme güçlüğü nasıl tedavi edilir sayfasını inceleyebilirsiniz.
Değerlendirme ve Randevu
Özgül öğrenme güçlüğünde belirtilerin erken fark edilmesi ve doğru değerlendirme yapılması, çocuğun akademik ve duygusal gelişimi açısından önemlidir.
İstanbul Üsküdar Acıbadem’de çocuk psikiyatrisi alanında hizmet veren Çocuk ve Ergen Psikiyatristi Uzm. Dr. Tuğba Eseroğlu Söylemez tarafından yapılan değerlendirme ile çocuğunuza özel bir yaklaşım planlanabilir.
Randevu oluşturmak ve detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Randevu ve iletişim bilgileri için tıklayın.